Sunday, August 20, 2017

කලිගියුලා සිනමාපටය විචාරය

 

   කලිගියුලා සිනමාපටය විචාරය




රෝම අධිරාජ්‍යයෙකු වූ කැලිගියුලා නොහොත් කැලිගියුලස් සීසර්ගේ පාලනය හා ඔහුගේ විකෘති හැසිරීම් රටාව වස්තු විෂයය කරගත් චිත‍්‍රපටයකි කැලිගියුලා. මේ ම`ගින් රෝම අධිරාජ්‍යයේ නැ`ගීම සහ බි`ද වැටීම සහ අධිරාජ්‍යයෙකුගේ කෲර, විකෘති හැසිරීම ද පෙන්නුම් කරයි. මෙම විකෘති හැසිරීම්වලට හේතු වූ මනෝමය කාරණාවන් ද චිත‍්‍රපටය තුළ දිග හැරෙයි. කලිගියුලා චිත‍්‍රපටය සිග්මන් ෆ්‍රොයිඞ් විසින් හ`දුන්වා දුන් මනෝවිශ්ලේෂණවාදය සහ ෆර්ඩිනැනඩස් ෂෝෂා, චාර්ල්ස් සැන්ඩර්සන් පාර්ස් වැන්නවුන් සහ පශ්චාත් සංඥාර්ථවාදීන් විසින් හ`දුන්වාදෙනු ලැබූ සංඥාර්ථවේදය ඇසුරින් විචාරය කළ හැකි ය.
චිත‍්‍රපට අධ්‍යක්ෂණය ටින්ටෝ බ‍්‍රාස් විසිනි. 1979 මහජන ප‍්‍රදර්ශනය ආරම්භ කළ කලිගියුලා දැඩි මත භේද වලට තුඩු දුන් චිත‍්‍රපටයකි. චිත‍්‍රපටය ආරම්භයට පෙර මෙලෙස පාඨයක් දක්වයි.  ර්‍ණ උය්එ ිය්කක සඑ චරදසෙඑ ් ප්බල ෂෙ යැ ියදමකා ට්සබ එයැ අයදකැ අදරකා ්බා කදිැ යසි දඅබ ිදමකී’ ( මිනිසෙකුට මු`එ ලෝකයම දිනා ගත්ත ද ඔහුට ලැබෙන යහපත කුමක් ද, එය නම් ඔහුට ඔහුගේ ආත්මය අහිමි වීමයි *. මෙලෙස දැක්වීමෙන් ගම්‍ය කෙරෙන්නේ කලිගියුලස් සීසර් තම බලය සහ විකෘති හැසිරීම් හා පාලන රටා හේතුවෙන් ඔහුගේ ආත්මය ඔහුට නොදැනිම අහිමි වී යන ආකාරයයි.
චාර්ල්ස් සැන්ඩර්සන් විසින් සංඥාර්ථවේදය පිළිබ`දව ති‍්‍රකෝණාකාර සම්බන්ධයක් මතුකොට දැක්වූයේ ය. එනම්, ප‍්‍රතිරූපය,දර්ශකය හා සංකේතය යන සම්බන්ධතා තුන ය. ප‍්‍රතිරූපය යනු කිසියම් වස්තුවකට සාම්‍යයක් දක්වන්නකි. කිසියම් පුද්ගලයෙකුගේ ඡුායාරූපයක් ඒ පුද්ගලයා පිළිබ`ද ප‍්‍රතිරූපයක් ලෙස ඔහු විග‍්‍රහ කර තිබේ. චිත‍්‍රපටය පටන්ගැන්මේ දී කැලිගියුලස් සීසර්ගේ මුහුණ සහිත ලාංඡුනයක් පෙන්නුම් කෙරෙන අතර, එහි ඇසෙන් ක`දු`එ වෙනුවට රුධිරය ගලාගෙන වැටෙන අයුරු දක්වා තිබෙයි. මෙයින් සංකේතවත් කෙරෙන්නේ ඔහුගේ කෲර පාලනය හා විනාශයයි. එමෙන් ම කැලිගියුලස්ගේ පාලනය ඛේදාන්තයක් බව ද එයින් සංකේතවත් කෙරෙයි.
පුරා වෘත්තයක් ඇසුරින් නිර්මාණය වූ කලිගියුලා චිත‍්‍රපටයට වස්තු විෂයය වූ  රෝම සමූහාණ්ඩුවේ දේශපාලනික, සමාජයීය, ආර්ථික පසුබිම සැකෙවින් මෙසේ හ`දුනා ගත හැකි ය. ක‍්‍ර. පූ. 509 දී පමණ රෝම සමුහාණ්ඩුව පිහිටුවන ලදි. කලිගියුලාගේ පාලන සමයේ දී සමලිංගිකත්වයට ද නීතියෙන් අවසර ලබා දී එය සාමාන්‍යකරණයට ලක් වූ දෙයක් බව ඉතිහාසයේ පැවසෙයි. රෝමයේ රාජ්‍ය ආගමේ මූලිකයා වූයේ ද රජතුමා ය. යුධමය කටයුතු වල දී රෝම අධිරාජ්‍යයාට ප‍්‍රධාන තැනක් හිමි වී තිබේ. අධිරාජ්‍යයාගේ බලතල වලට අමතරව ප‍්‍රධාන පරිපාලනමය ඒකක තුනක් පැවත තිබේ. එනම්, රජතුමාගේ උපදේශක මණ්ඩලය ලෙස කටයුතු කළ සෙනෙට් සභාව, රජතුමා විසින් ඉදිරිපත් කරන නීති, රෙගුලාසි සම්මත කරන කොම්ටියා කුරියාටා සභාව සහ රජයේ පූජකවරුන්ගේ එකතුවක් වන කොම්ටියා කලාටා සභාව එම ඒකක තුනයි.
රෝමානු සමාජය තුළ පන්ති වලට බෙදුණු සමාජීය සැකැස්මක් පවතී. එම සමාජීය සැකැස්ම තුළ පහළින් ම සිටින්නේ වහල්ලූ ය. කලිගියුලා චිත‍්‍රපටයේ ද එය නිරූපණය කෙරෙයි. නිරුවතින් ඉතා දුක්ඛිතව වහල් සෙවයේ යෙදෙන ගල් කඩන්නන්ගේ දර්ශනයෙන් ප‍්‍රථමයෙන් ම එය පිළිබිඹු වෙයි. එමෙන් ම ලිංගික වහල් භාවය ද දක්නට ලැබෙයි. රජ මාළිගයේ සිය`එම පුද්ගලයින් තම ලිංගික කටයුතු සිදු කරන්නේ අධිරාජ්‍යයාගේ අණ පරිදි ය.
 රෝමානු නීති සාම්ප‍්‍රදායිකව සම්මත වන්නේ කොමිටියා සහ ටි‍්‍රබියුටා නම් සමූහ රැුස්වීම් ඡුන්ද විමසීමෙනි. ඒ ආකාරයෙන් රාජ්‍ය තනතුරු ස`දහා පත්වීමට නම් ප‍්‍රථමයෙන් ඔවුන් ජනතාවගේ ඡුන්දයෙන් පත්විය යුතු ය. නමුදු රෝමානු සෙනෙට් සභාව පාලනය වූයේ ඉහළ තල හා ඉහළ පන්ති වල ජනතාවගේ සහයෝගයෙන් පමණකි.
සමූහාණ්ඩුව තුළ සෙනෙට් සභාවට විශාල බලතල තිබූ නමුත් ව්‍යවස්ථාදායක බලතල නොතිබිණි. එබැවින් එය පැවැතියේ උපදේශක මණ්ඩලයක් ලෙස ය. සෙනෙට් සභිකයෝ පෞද්ගලිකව ම බලතල වලින් හෙබි බැවින් සෙනෙට් සභාවේ සාමූහික අදහස් වලට විරුද්ධව කිසිවක් කිරීමට නොහැකි රෝම පාලන සමයක් ද තිබී ඇත.
විදේශීය යුද්ධ හා යටත් කිරීම්, වහල් වැඩ ලාභ වීමට හා අවශ්‍ය තරම් ලබා ගැනීමට එකළ හේතු වී තිබේ. ආැර්ථික වශයෙන් විශාල ලෙස කම්කරුවන් යොදා ගැනීම ද එකල සිදු කර තිබේ. මෙම සමයේ කර තිබෙන ගණනය කිරීම් වලට අනුව රෝම අධිරාජ්‍යයේ ජනගහණයෙන් සියයට විස්සක් වහලූන් ව සිටි අතර සියයට හතළිහක් රෝම නගරය තුළ විසූ හ.
ස්නායු සහ මනෝ විද්‍යාඥයෙකු වූ සිග්මන් ෆ්‍රොයිඞ් විසින් හ`දුන්වා දුන් මනෝ විශ්ලේෂණවාදය නවීන චින්තන ලෝකයෙහි උග‍්‍ර විප්ලවයක් ඇති කිරීමට සමත්විය. එය සිනමා ආඛ්‍යානයන් නිර්මාණය උදෙසා ද විචාරය උදෙසා ද වර්තමානයේ දී ත් භාවිත වේ. මින්ස මනස පදනම්කරගත් අධ්‍යයන ක්ෂේත‍්‍රය මනෝවිශ්ලේෂණවාදයට අයත් වේ. එය විද්‍යාත්මකව සනාථ කිරීම එහි දී සිදු වෙයි.
 ෆ්‍රොයිඞ් ගේ කෘති වලට මුල් වූ එක් වැදගත් සංකල්පයක් වන්නේ උපවිඥානයයි. මිනිසා බුද්ධියට හා තර්කයට අනුව දැනුවත් ව සවිඥානිකව ක‍්‍රියා කරන බව සාමාන්‍ය පිළිගැනීම විය. නමුත් උපවිඥානය ඉතා ගැඹුරු ලෙස මානව චර්යා රටාව කෙරෙහි බලපාන අයුරු ෆ්‍රොයිඞ් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබී ය. පුද්ගලයා නොදැනුවත්වම ඔහුගේ උප විඥානය ජීවිතය පාලනය කරන අයුරු ෆ්‍රොයිඞ් පෙන්වා දුන්නේ ය. යටි සිතේ පැවතෙන ආවේගයන් ආශාවන් වලට ඉඩ දීම කලිගියුලා සිදු කරයි. ඒ ස`දහා බලපාන්නේ ඔහු තුළ ගොඩනැෙ`ගන උප විඥානයයි. උප විඥානය සෑම විට ම ක‍්‍රියාත්මක වන්නේ පුද්ගලයාගේ ප‍්‍රීතිය උදෙසා ය. ෆ්‍රොයිඞ් පෙන්වා දෙන පරිදි මිනිස් සිත උඩු සිත හා යටි සිත ලෙෂ කොටස් දෙකකි. සිතිවිලි කොටස් තුනකි. එනම්, ඉඞ් (උඩු සිත*, ඊගෝ ( යටි සිත*, සුපර් ඊගෝ (සුපහන් සිත* යනුවෙනි. මෙම සුපහන් සිත හෙවත් සුපර් ඊගෝ හි තැන්පත්වන දෑ පුද්ගලයාගේ උප විඥානයට එක් වෙයි.
කලිගියුලා චිත‍්‍රපටයේ පළමු භාගයෙන් පෙන්වන්නේ කලිගියුලාගේ ළමා අවධිය ගෙවී ඇති අයුරුයි. ඔහු පේ‍්‍රමයෙන් වෙලී සිටින්නේ තම නැ`ගණිය සමග ය. අසම්මත වුව ද එය සැබෑ පේ‍්‍රමයක් ලෙස චිත‍්‍රපටය පුරාවට දිවේ. ඔහු සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙක් ලෙස මුලින් ජීවත් වුව ද ඔහු ජිවත් වූ පරිසරය සම`ග ඔහුගේ හැසිරීම් රටාව සහ මනෝ භාවයන් වෙනස් වේ.
තම සීයා වන තිබේරියස් රෝම අධිරාජ්‍යයාව සිටි සමයේ තරුණ කලිගියුලා සීයාගේ පාලනය යටතේ පැවැති කුටියකට පිවිසේ. එහි දී ඔහු දකින්නේ විකෘති හා දරද`ඩු කාමාශාවන්ගෙන් පෙළෙන, ඒවායෙහි නිරතවන ලිංගික වහල්භාවයකට ලක් වූ කාන්තාවන් සහ පිරිමින් ය. ඔවුන් තුළ සාරධර්මීය හෝ සාමාන්‍ය මානුෂීය ගති ස්වභාවයන් දක්නට නොමැත. මෙය කලිගියුලා මුලින් ම දුටු විට ඔහු වික්ෂිප්තයට පත් වේ. නමුත් කෙමෙන් කෙමෙන් ඔහුට නොදැනීම එය ඔහුගේ උපවිඥානයේ තැන්පත් වෙයි. පසු කළෙක ඔහු කරන්නේ ද මෙය ම ය.
කලිගියුලා පසුව සීයා සමග තවත් ස්ථානයකට ගමන් කරයි. එය පිහිනුම් තටාකයකි. එහි කාන්තාවන් පිරිසක් තම දරුවන් අතැතිව සිටිති. ඒ සිය`එම දරුවන් සීයා වන තිබේරියස් අධිරාජ්‍යයාගේ ය. නමුත් ඔහුට එම දරුවන් පිළිබ`දව කිසිුදු හැ`ගීමක් නොමැත. බලයෙන් මත් වී සිටින ඔහු තමාට සිතෙන  ඕනෑම කාන්තාවක් තම කාමුක අවශ්‍යතා ස`දහා යොදා ගනී. මේ සියල්ලම කලිගියුලාගේ උප විඥානයේ තැන්පත් වේ.
එක් අවස්ථාවක දී තිබේරියස් විසින් කලිගියුලාට වස පානය කිරීමට සලස්වයි. නමුත් එය පානය නොකරන කලිගියුලාගේ ජීවිතය බේරෙන්නේ තිබේරියස්ගේ සේවිකාවකට එය පානය කිරීමට ලබා දීමෙනි. එම සේවිකාව ලාබාල ලිංගික වහල් සේවිකාවකි. තම අධිරාජ්‍යයාට කිසි`දු අයුරකින් විරුද්ධ නොවන ඇයට වස පානය කර මිය යාම යහපතක් ගෙන දෙන්නක් බව ගම්‍ය කෙරෙයි. එයින් අදහස් කෙරෙන්නේ රෝම අධිරාජ්‍යයාගේ කෲර පාලනයයි. තිබේරියස්ගේ බාල මුණුබුරා වෙත මීළ`ග අධිරාජ්‍යත්වය පැවරීමට ඔහු තීරණය කරයි.
මා නොමැති දවසක කලිගියුලා ඔබව මරා දමාවි. පසුව තවත් කෙනෙකු විසින් කිලිගියුලාව මරා දමාවි ”
යනුවෙන් තිබේරියස් තම බාල මණුුබුරාට පවසයි. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ බලයට ආශාවෙන්  මිනිසුන්ගේ ජීවිත අහිමිවන බවයි. මේ හේතුවෙන් තිබේරියස් තමා මරා දමනු ඇතැයි කලිගියුලා භීතියට පත් වේ.
අප විසින් සවිඥානික මනසින් සිතන හෝ යටපත්කර දමන ඇතැම් චේතනා හා අභිලාෂයන් නව වේශයකින් සිහිනවලින් දැක්වෙන බව ෆ්‍රොයිඞ්ගේ ඉගැන්වීම් වල තිබේ. ඉහත සිදුවීම සෑම විටෙකම කලිගියුලාගේ සිතේ සක්මන් කරයි. පසුව ඔහු සිහිනෙන් දකින්නේ ද තම සීයා තමා මරණයට පත් කිරීමට සැරසෙන අයුරු ය. මෙය මානසික වදයක් බවට අවසානයේ පත් වේ. මෙයින් මිදීමට කලිගියුලා තම රාජ්‍යයේ සිටින ප‍්‍රධාන යුධ සෙබළා වන ජෙමියුලස් සමග එකතු වී තම සීයාගේ ගෙළ සිරකර කෲර ලෙස මරණයට පත් කරයි. එම අවස්ථාවේ දී සීයා සතුව තිබූ රෝම අධිරාජ්‍යයේ බලය සංකේතවත් කරන මුද්ද ඉතා තණ්හාවෙන් යුතුව ඩැහි ගෙන තම අතේ පළ`දවා ගැනීම කලිගියුලා සිදු කරයි.
සිග්මන් ෆ්‍රොයිඞ් පවසා තිබෙන්නේ මු`එ මානව සංහතියේම පැවැත්ම තීරණය වන්නේ කාමුකත්වය මත බවයි. මෙහි දී ලිංගිකත්වය යන්න ඉක්මවා ගිය කාමුකත්වයක් පිළිබ`දව කියැවේ. ලිංගිකත්වයේ මූලික පදනම වර්ගයා බෝ කිරීම පමණක් නොවේ. තම සතුට, ආස්වාදය ලබා ගැනීම හෝ පලි ගැනීම් සිදුකිරීමට ද ලිංගිකත්වය හා කාමුකත්වය භාවිතා කෙරෙයි.
කලිගියුලා චිත‍්‍රපටයේ ද එය සිදුවෙයි. බලය ලබා ගැනීම උදෙසා තම සීයාව මරණයට පත් කරීමේ සිද්ධියේ දී ජෙමියුලාස් නමැති යුධ සෙබළා තම සහය කලිගියුලාට දක්වන බව ඔප්පු කිරීමට තම භාර්යාව කලිගියුලා වෙත යවයි. භාර්යාව ද තම ස්වාමියාට බලය හා වාසි ලබා ගැනීම තකා කලිගියුලා සමග කාමුක හැසිරීම් සිදු කරයි. නමුත් අවසානයේ දී සිදු වන්නේ සාක්ෂි මකා දැමීම පිණිස කලිගියුලා විසින් ජෙමියුලාස්ව අමානුෂික අයුරින් මරා දැමීමයි. එම අවස්ථාවේ දී ඔහුගේ බිරි`දගේ කාමුකත්වය කලිගියුලා නොසලකා හරියි. ඒ ඔහුට තම බලය සහ අධිරාජ්‍යය කෙරෙහි ඇති තණ්හාව හේතුවෙනි. බලයෙන් ඔහුගේ ඇස් අන්ධවෙයි.
රෝම අධිරාජ්‍යත්වය ලැබීම සමග කෲරත්වය කලිගියුලා තුළ නිර්මාණය වෙයි. බල ලෝභය හා බලයෙන් උදම්වීම ද ඇති වෙයි. තමාට සහය දක්වන යුධ සෙබළා මරා දැමීමට භාවිතා කරන්නේ හිස පමණක් පොළොවෙනි ඉහළට මතුවන සේ ක`ද වලළා, ගල් ගැසීම සහ යන්ත‍්‍රයකින් බෙල්ල කපා දැමීමයි. එමෙන් ම මත්පැන් පානය කැමින් සිටි සෙබළෙකුට කෲර වධ හිංසා දී ඔහුගේ උදරය කපා දැමීම වැනි ද`ඩුවම් ලබා දෙන්නේ ද කලිගියුලා ම ය.
බලයෙන් මත් වූ මිනිසෙකුගේ සිතිවිලි වල ඇති ආවේගයට කලිගියුලා චරිතය ම`ගින් ආමන්ත‍්‍රණය කරයි. ඔහු කන්‍යාවියකගේ කන්‍යාභාවය නැති කරන්නේ ඇයගේ පෙම්වතා ඉදිරියේ දීම ය. එමෙන් ම පෙම්වතාට ද ලිංගිකමය ලෙස කෲර වද හිංසා පමුණුවයි. මෙයින් පිළිඹිබු වන්නේ ඔහුගේ යටි සිත ය. එදිනෙදා සිදුවන සිදුවීම් සියල්ලක් ම කලිගියුලාගේ උප විඥානයේ තැන්පත් වී එම ක‍්‍රියාවන් සියල්ලක් ම ඔහුට සාමාන්‍යකරණය වෙයි. පසුව ඔහු ඊටත් වඩා දරුණු සහ විකෘති හැසිරීම් සිදු කරයි.
මෙම චිත‍්‍රපටයේ සාමාන්‍ය ලිංගිකත්වය, සමලිංගිකත්වය මෙන් ම විකෘති ලිංගිකත්වය ද ඇතුළත් ය. කලිගියුලා ප‍්‍රථමයෙන් ම සාමාන්‍ය ලිංගික හැසිරීම් සහිත පුද්ගලයෙකි. නමුත් පසුව ඔහු තම සහායකයා වූ සෙබළෙකු සමග ද, තම මලණුවන් සමග ද, සම ලිංගික ඇසුරෙහි නිරත වෙයි. එයින් කලිගියුලා සිදු කරන්නේ තමන්ගේ අණට හා තම අභිප‍්‍රායයන් ඉටු කර ගැනීමට ලිංගිකත්වය භාවිතා කිරීමකි. ඇතැම් අවස්ථාවල දී තමාට අවශ්‍ය පුද්ගලයා දමනය කර ගැනිමට ඔහු ලිංගිකත්වය භාවිතා කරයි.
කලිගියුලා විවිහවීමට බිරි`දක් රැුගෙන ආ අවස්ථවේ දී කලිගියුලා, බිරි`ද සහ නැෙ`ගණිය යන තිදෙනාම එක්විට විකෘති වූ ලිංගික හැසිරීම්වල නිරත වෙයි. මෙය හොහෙන් බලා සිටි මාළිගයේ සේවිකාවන් ද සේවකයන් ද සම ලිංගික ඇසුරෙහි යෙදීම එම අවස්ථාවේ දී දර්ශනය වේ. මෙයින් පිළිබිඹු කෙරෙන්නේ රාජ්‍යයේ පාලකයාගේ හැසිරීම මත සේවකයන්ගේ හා ජනතාවගේ හැසිරීම් ද තීරණය වන බව ය. අධිරජයාගේ පිරිහීම සෙස්සන්ගේ ද පිරීහීම බව මෙයින් පිළිබිඹු කෙරෙයි.
තම සෙනෙට් සභාවේ ප‍්‍රධාන නිළයක් අශ්වයෙකුට ලබා දීමට තරම් කලිගියුලාගේ මානසිකත්වය ක‍්‍රියාකළේ ය. අශ්වයා සමග ඔහු සිදු කරන හැසිරීම් වලින් ගම්‍යවන්නේ ඔහු තුළ තිබූ විකෘති කාමුකත්වයයි. තම නැෙ`ගණිය වූ ඩ‍්‍රසිල්ලාගේ මරණයෙන් පසුව ඔහු හි`ගන්නකෙු සේ නතරයේ වීදිවල ඇවිදියි. මේ සියල්ලෙන් පිළිඹිබු වන්නේ ඔහු තුළ තිබූ අතෘප්තියයි.
කැසියස් නමැත් සෙබළා විසින් කලිගියුලා මරා දැමූ පුවත ඇසූ ජනයාගේ හැසිරීමෙන් දිස් වූයේ කලිගියුලාගේ මරණය දැකීමට මිනිසුන්ට අවශ්‍යව තිබූ බව ය. කලිගියුලා ඒ තැනට පත් වූයේ ඔහු තුළ තිබූ උපවිඥානයෙන් ඉපදුණු ක‍්‍රියාවන් ය.
මෙහි එන සංඥාර්ථ පිළිබ`දව විමසීමේ දී චාර්ල්ස් සැන්ඩර්සන් විසින් ත‍්‍රිකෝණාකාර සම්බන්ධයක් ම`ගින් සංඥාර්ථ භාවිතය මතුකර දැක්වී ය. එනම්,
1. ප‍්‍රතිරූපය
2. දර්ශකය
3. සංකේතය
යන්නයි. මෙහි දී ප‍්‍රතිරූපය යනු කිසියම් වස්තුවකට සාම්‍යත්වයක් දක්වන්නකි. කිසියම් පුද්ගලයෙකුගේ ඡුායාරූපයක් ඒ පුද්ගලයා පිළිබ`ද ප‍්‍රතිරූපයක් ලෙස ඔහු විසින් දක්වා තිබේ. දර්ශකය යනු කිසියම් සංසිද්ධීන් දෙකක් අතර හේතු ඵල සම්බන්ධයක් දැක්වීමයි. සංකේතයකින් අදහස් කෙරෙන්නේ කිසියම් වස්තූන් දෙකක් අතර පවත්නා සම්මුතිපාත සම්බන්ධයයි.
කලිගියුලා චිත‍්‍රපටයේ සෑම භයානක සිදුවීමකට ම පෙර පක්ෂියෙක් පියාඹා ඒම සකේතයක් ලෙස දැක්වෙයි. තිබේරියස්ගේ මරණයට පෙර ද කලිගියුලාගේ සහෝදරියගේ මරණයට පෙර ද, කලිගියුලාගේ මරණයට පෙර ද මෙම පක්ෂියා පියාඹා එයි. කලිගියුලා මෙම පක්ෂියා දැකීමෙන් බියට පත් වෙයි. අවසන කලිගියුලා මරණයට පත් කිරීමට සුදානම් වී සිටින සෙබළාගේ ඇ`දුමෙහි ද එම පක්ෂියාගේ රුව පැළ`ද සිටී. එයින් සංකේතවත් කෙරෙනුයේ එම සෙබළා අතින් කලිගියුලා මරණයට පත්වන බවයි. මෙහි භාවිත වන සංගීතය ද පේ‍්‍රක්ෂක මනස ආමන්ත‍්‍රණය කරයි.
එමෙන් ම රෝම අධිරාජ්‍යයත්වය හා බලය මෙහි සංකේතවත් කර ඇත්තේ සීසර්ගේ අතේ තිබෙන මුද්දෙන් ය. මුද්ද ම`ගින් රාජ්‍යත්වය සංකේතවත් කෙරෙයි. මෙහි ලිංගික දර්ශන හෝ කාමුක අවස්ථාවන් වලට පෙර සෑම අවස්ථාවකදී ම සුදු පැහැති වෙස් මුහුණක් පෙන්වයි. එයින් රාගය, කාමය සංකේතවත් කෙරෙයි. එමෙන් ම කලිගියුලාගේ බිරි`ද දරු ප‍්‍රසූත‍්‍රිය සිදු කරන අවස්ථවේ දී ඇයට පළන්`දා ඇති වෙස් මුහුණ ඉතා වේදනාබර හැ`ගීමක් ජනිත කරවන වෙස් මුහුණකි.  මෙයින් සංකේතවත් කෙරෙන්නේ කලිගියුලා සහ ඔහුගේ පවුලේ තිබෙන ශෝචනීය තත්වයයි. එමෙන් ම සත්‍ය හැ`ගීම් වසන්කර බොරුවෙන් ජීවත්වීමට අධිරාජ්‍ය පාලනය තුළ යටත් වැසියන්ට සිදු වී ඇති බව ද මෙම`ගින් පිළිබිඹු කෙරෙයි.
මෙම චිත‍්‍රපටයේ එක් දර්ශනයක ස්ත‍්‍රී සහ පුරුෂ ලිංගයන්ගේ ආකෘති නිර්මාණය කර ඒවාට පුද පූජා පැවැත්වීම සිදු කරයි. එයින් සංකේතවත් කෙරෙන්නේ රෝමානුවන් ලිංගිකත්වය ආගමිකත්වයකින් අදහන බවකි. එහි දෙපස තිබෙන ගිනි බ`දුන් වල ඇති ගින්නේ සංකේතවත් කෙරෙන්නේ ඔවුන් කාම ගින්නෙන් දැවෙන බවයි. එමෙන් ම තිබේරියස් විසින් එක් අවස්ථාවක දී නාන තටාකයේ කාන්තාවන් සම`ග සිටිය දී කලිගියුලාට නර්තනයක් සිදුකරන ලෙසට අණ කරයි. එම න්ර්තනයෙන් ලිංගිකත්වය මෙන් ම අධිරාජ්‍ය පරම්පරාවේ බලය ද සංකේතවත් කෙරේ. තමාට රෝම අධිරාජ්‍යයේ බලය ලැබුණු පසු ද කලිගියුලා එම නර්තනය සිදු කරයි. මීට අමතරව කලිගියුලා උත්සව අවස්ථාවන් වල දී කාමුක නර්තන නරඹයි. එම කාන්තා නර්තන වලින් සංකේතවත් කෙරෙන්නේ ලිංගිකත්වයයි. තමාට අවශ්‍ය ලිංගික තෘප්තිය එම නැටුම් නැරඹීමෙන් ද කලිගියුලා ලබා ගනියි.
අවට තිබෙන සෑම වස්තුවක් ම පාහේ ලිංගිකත්වය උද්දීපනය කරන අයුරින් හා නිරූපණය කරන අයුරින් දක්නට ලැබේ. නිරුවත් කාන්තා හා පුරුෂ ප‍්‍රතිමා. ලිංගික කටයුතු ස`දහා යොදා ගැනෙන උපකරණ ආදිය පසුබිම් වස්තු ලෙස දක්වා තිබේ. ලිංගිකත්වයෙන් හා කාමුකත්වයෙන් තොර මිනිස් ජීවිතයක් නොමැති කරම් වන බව මෙහි ස්ත‍්‍රීන් හා පුරුෂයන්ගේ හැසිරීම් වලින් දක්වයි. එමෙන් ම ලිංගික තෘප්තිය සැබෑ ලෙස ම නොලැබෙන බව ද මෙහි දී පිළිබිඹු කෙරෙයි. කාන්තාවන් හා පුරුෂයන් තම ලිංගික කටයුතුවල නිරත වන්නේ කිසි`දු සකුටුදායක හෝ තෘප්තිකර හැ`ගීමකින් නොවේ. එය ඔවුන්ගේ මුහුණු වලින් දිස්වේ. ඔවුන් ලිංගික වහල් භාවයකට ලක් වී තිබෙයි.
කැලිගියුලා සහ ඔහුගේ බිරි`ද, දරුවා මරා දැමූ ස්ථානයෙහි තිබූ ඔවුන්ගේ රුධිරය කිරිගරු`ඩ පඩිපේලිය දිගෙහි පහළට ගලාගෙන එන පරිදි සොදා දමයි. එයින් කලිගියුලාගේ පාලනය අවසන් බවත් කෲර භාවය අවසන් බවත් සංකේතවත් කෙරෙයි.
චිත‍්‍රපටයේ මුලින් ම දැක් වූ පරිදි මිනිසෙකුට මු`එ ලෝකයම දිනා ගත්ත ද ඔහුට ලැබෙන යහපත කුමක් ද, එය නම් ඔහුට ඔහුගේ ආත්මය අහිමි වීමයි යන්න චිත‍්‍රපටයේ අවසානයේ දී සනාථ කරයි. එසේ ම ”මා නොමැති දවසක කලිගියුලා ඔබව මරා දමාවි. පසුව තවත් කෙනෙකු විසින් කිලිගියුලාව මරා දමාවි ” ලෙස තිබේරියස් පැවසූ වදන ද අවසන සනාථ කෙරෙයි. කලිගියුලා අධිරාජ්‍යයා හා ඔහුගේ බිරි`ද, දරුවා ඉතා දරුණු ලෙස ඝාතනයට ලක් වෙයි. පසුව සීසර් පදවිය හිමි වන්නේ සෙනෙට් සභාවේ සිටි උපදේශකවරයෙක් වූ ක්ලෝඩියස් නමැති කලිගියුලාගේ මාමා කෙනෙක්ට ය. ඔහු මෝඩ පුද්ගලයෙක් ලෙස චිත‍්‍රපටයේ හ`දුන්වා දෙයි. එවැනි අඥාන පුද්ගලයෙකුට ඔටුන්න පැළ`දවීමෙන් සංකේතවත් කෙරෙනුයේ රාජ්‍යභාවය හෑල්ලූවට ලක් කිරීමකි. ඔහුට ද අත්වන්නේ කලිගියුලාට අත් වූ ඉරණම ම වන බව අවසන පේ‍්‍රක්ෂකයාට පසක් කරවමින් චිත‍්‍රපටය නිමා කෙරේ.

ගුත්තිල කාව්‍යය හා මානව කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණ  



ගුත්තිල කාව්‍යය හා මානව කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණ


කෝට්ටේ යුගය පැරණි සිංහල සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස හැ`දින්වෙයි. එම යුගයේ රචනා කෙරුණු ගුත්තිල කාව්‍යයට ඉමහත් වැදගත් ස්ථානයක් හිමි වෙයි.  ”කාව්‍ය වූ කලී රසාත්මක වූ වාක්‍යයකි ” ලෙස භාරතීය විචාරකයෙකු වූ විශ්වනාථ ප‍්‍රකාශ කර තිබේ. රසය මෙන් ම සියුම් ලක්ෂණ ඉස්මතුකර දැක්වීම ද ප‍්‍රතිභා පූර්ණ කවියෙකුගේ නිර්මාණ වල ගැබ්ව තිබේ. වෑත්තෑවේ හිමියන් විසින් රචිත ගුත්තිල කාව්‍යය උදෙසා නූතන සාහිත්‍ය විචාරකයින් ද විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන බව ප‍්‍රකට කරුණකි. එයට එක් ප‍්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ එම කෘතිය තුළ සර්වකාලීන ලක්ෂණ ගැබ් ව තිබීමයි. මෙහි ලා ගුත්තිලයේ තිබෙන මානව කේන්ද්‍රිය ලක්ෂණ උදෙසා ද විශේෂ තැනක් හිමි වෙයි. එදා මෙදා තුර පොදුවේ මානවයා තුළ දක්වට ලැබෙන බාහිර හා විඥානමය ලක්ෂණ වර්තමානයේ දී ත් දක්නට ලැබේ. එබැවින් ගුත්තිලය යනු එම මානව කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණ පෙන්වන සර්වකාලීන කෘතියකි.
ගුත්තිල කාව්‍යයේ කතා වස්තුවේ ජාතක කතා පොතෙන් උපුටා ගත්තකි. මෙහි ප‍්‍රධාන චරිත ද්විත්වය වන්නේ ගුත්තිල නම් ඇ`දුරුතුමා සහ මූසිල නම් ඔහුගේ ගෝලයා ය. ජාතක කතා කරුවා මෙම කතාව දක්වා ඇත්තේ ගුරුවරයෙකුට විරුද්ධව තරග කෙරූ ගෝලයෙකුගේ සිතෙහි උපන් මානය පෙන්වා, එය ගැරහීමට පාත‍්‍ර කිරීමෙනි. ධර්ම ග‍්‍රන්ථයක් වන ජාතක කතා පොතෙහි බෝධි සත්ත්ව චරිතය අන් සෑම චරිතයකට ම වඩා කැපී පෙනෙන අද්විතීය ගණයේ චරිතයක් ලෙසටත්, පව්කාර චරිතයන්ට එය පල දෙන අයුරු දැක්වීමත් ජාතක කතා පොතෙහි දැක්වේ. ගුත්තිලට විරුද්ධ වී මූසිල තරග කිරීම වරදක් බවට ජාතක කතා පොතෙහි දැක්වේ. නමුත් ගුත්තිල කාව්‍යයේ එම කතාව ගැඹුරු මානව කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණ වලින් සමන්විත ය.
කාව්‍ය රචකයෙක් යනු, මිනිස් චරිතය තුළට විනිවිද බල්නනෙකි. මිනිස් චරිත අභ්‍යන්තරය ගෙනහැර දක්වන්නෙකි. එසේම මිනිසුන් අතර ඇතිවන විවිධ අන්දමේ ගැටුම් වල දී සාමාන්‍ය ජනයාට එම ගැටුමේ නොපෙනෙන මානයන් පෙන්නුම් කිරීම ගුත්තිල කාව්‍යයේ දක්නට ලැබෙයි. ජාතක කතා පොතෙන් පිළිබිඹු වන දර්ශනයට හාත්පසින් ම වෙනස් දර්ශනයක් ගුත්තිල කාව්‍යයෙන් පිළිබිඹුවෙයි. කවියාගේ ප‍්‍රතිභාවය මෙයින් පෙන්නුම් කෙරෙයි.
වෑත්තෑවේ හිමියන් ගුත්තිල දෙස මෙන් ම මූසිල දෙස බලන්නේ ද එක හා සමාන සානුකම්පිත බැල්මකිනි. ගුත්තිල සම්පූර්ණ ලෙස ම නිවැරදිකරුවෙකු ලෙස හෝ මූසිල සම්පූර්ණ ලෙස ම වැරදිකාරයෙකු ලෙස නිර්මාණකරුවා නොදක්වයි. වෑත්තෑවේ හිමියන් රාහුල හිමියන්ගේ ශිෂ්‍යයෙකු වූ බවත්, තමාට වූ නොසැලකිලි පිළිබ`දව තැවුලට පත් වූ ගෝල නම ගුත්තිල කාව්‍යය රචනා කර ගුත්තිලගේ කුහක කම් ද පෙන්වා දී සිය ආචාර්යවරයාට සරදම් කළ බව ජනකතා වල දැක්වේ.
”නින්දා බස් කියන
වෙළෙ`දුනි වෙන           වැයීමෙන
මට වැඩි තරම්   වන
එකකු දුටුවා ඇද්ද වෙන  තැන”

වීණා වාදනය කරන අතරරෙහි වෙළෙන්`දන් පිරිසක් මූසිලට සිනහ වෙති. මූසිල විසින් තමාට වඩා ඉතා දක්ෂ ලෙස වීණා වාදනය කරනන්නෙකු සිටී ද ඒ කවුරුන්දැයි විමසයි. ඒ තොරතුරු මත මූසිල තම ශිල්ප ඥානය වැඩි දියුණු කර ගැනීම පිණිස ගුත්තිල ඇදුරන් සොයාගෙන යයි. තමාට ඩවා කෙනෙක් දක්ෂ නම් තමා ද ඒ මට්ට්මට පත් වීමේ උවමනාව මිනිසා තුළ තිබෙන ලක්ෂණයකි. වෑත්තෑවේ හිමියන් මෙම ලක්ෂණය මූසිල තුළින් ද ගම්‍ය කරයි.

දඹදිව් තල                නොයෙක
දුරු කර පිළිඇදුරු              සැක
  සිප් සයුර තෙර                 දැක
  වසන සඳ අඳ දෙමව්පිය        රැුක

වීණා ශිල්ප ශාස්ත‍්‍රයේ එතෙරටම පැමිණ අන්ධ දෙමාපියන් රැුක ගනිමින් ජීවත් වන අයුරු ඉහත කවියේ දක්වා තිබේ. මව්පිය උපස්ථානය යන්න මානව කේන්ද්‍රීය ගුණයකි. වෑත්තෑවේ හිමියන් එම ගුණය ඉස්මතු කරමින් ගුත්තිල ඇඳුරුතුමා පිළිබඳ යම් දැක්මක් ඉදිරිපත් කරයි.
 මූසිල ගුත්තිලගෙන් ශිල්ප හැදෑරීමට අවසර පතමින් පැමිණි අවස්ථාවේ දී මූසිලගේ නිහතමානීකම කවියා මතු කරයි. මූසිලගේ වීණා නාදයේ අමිහිරි හ`ඩට අන්ධ දෙමව්පියන් මීයන්ගේ ශබ්දයක් යැයි රැුවටී සූ සූ යැයි හ`ඩ න`ගා කෑ ගසති. නමුත් එයින් මූසිල කිපෙන්නේ නැත. එහි දී මානව කේනිද්‍රීය ලක්ෂණ මතු කෙරෙයි. අන්ධ දෙමාපියන් යුවළක් වන අසරණ නිරවද්‍ය පුද්ගලයින්ට අනුකම්පා කිරීම සාපේක්ෂ මානව ලක්ෂණයකි. එමෙන් ම තම ගුරුවරයාගේ දෙමව්පියන්ට ගරු කිරීම ද මෙහි දී දැක්වෙයි.
”අඳ මවුපිය දෙදෙ              
ඔහු වයන බව නොම දැ            
කතී වෙන මීය                      
සූසූ ය යි අත ගැසූ සැකයෙ         න”

”එ අසා වෙණ ත                       බා
සිතෙහි ගරු මන් නොත     බා
  උන් පද හිස ත                       බා
  නැමද මෙලෙසින් කියයි           ගදඹා”

අන්ධ මව් පියන් දෙදෙනා වීණාව මීයන් කති යැයි සැක සිතී සූසූ ගාමින් අතට ගැසූ නිසා මූසිල ඒත් සමග තමාගේ මානය නැති කරගෙන ගුත්තිලගේ දෙපා ළග වැටී තමාට ශිල්ප උගන්වන ලෙසට අයදියි. මේ නිදසුනින් මූසිල යනු නිහතමානී ගුරු භක්තිය සහිත වූවෙක් බව වෑත්තෑවේ හිමි ඒත්තු ගන්වා ඇත.
ගුත්තිලගේ චරිතය පිළිබ`දව විමසීමේ දී ගුත්තිල ඇදුරා බෝසත් චරිතයක් ලෙස හුවා දැක්වීමට වඩා හණ මිටි යුගයේ සිටි, තම ගෝලයාගේ දියුණුව පවා නොතකන, ඔහුට ඊර්ෂ්‍යා කරන කුහක සිතුවිලි වලින් පිරී ගිය මහ`එ ගුරුවරයෙකු ලෙස දක්වා තිබෙයි. සැබැවින් ම වර්තමාන සමාජයේ ද මෙවැනි පුද්ගලයින් සිටිති. තමා සමග සිටි පුද්ගලයෙකු තමා පරයා ඉහළට යාම දැක සතුටු වීමට තරම් පුද්ගලයින් සිටින්නේ අල්ප වශයෙනි. එය මිනිස් ස්වභාවයයි. මෙම මිනිස් ස්වභාවය සියුම්ව විනිවිද දැකීමට හා ගෙන හැර දැක්වීමට වෑත්තෑවේ හිමියෝ සමත් වෙති.
වීණා ශිල්පය ඉගෙන ගැනීමට ගුත්තිල ඇදුරුතුමන් හමුවට යන මුසිලට වීණා වාදනය ඉගැන්වීමට ගුත්තිල පසුබට වෙයි. ගුත්තිල ඇදුරා මුලින් ම මුසිලගේ ශරීර ලක්ෂණ විමසයි. එහි දී මූූසිල දුර්ගුණයෙක් බව පසක් කර ගනියි. පසුව දෙමව්පියන්ගේ ඇවටිල්ල හේතුවෙන් ඔහු වීණා වාදනය ඉගැන්වීම ආරම්භ කරයි. තමා සතු දැනුම තවත් කෙනෙකුට ලබා දීමට තරමක් මැලිවන ගුත්තිල චරිතය උපහාසාත්මකව ගෙන දක්වන්නේ මෙසේ ය.

බලමින් ලකුණු ගත
දුදන ගුණ දැන ඔහු සිත
නො වසව තෙපි ම       වෙත
ශිල්ප නොදෙමැයි කීවෙන් මහ සත

ගුරුවරයෙක් තුළ ගුරු මුෂ්ටියක් නොතිබිය යුතු බව පොදු පිළි ගැනීමයි. නමුත් මනුෂ්‍යයෙක් වන ගුත්තිල ඇදුරා එක් වරම ගුත්තිලට ශිල්ප ලබා දීම ප‍්‍රතික්ෂේප කරයි. ඒ ම`ගින් ගුත්තිල ඇදුරාගේ කුහක ස්වභාවය ද, ඔහු තුළ තිබෙන සුක්ෂම දුර දක්නා නුවණ ද ප‍්‍රකට කෙරෙයි. ගුරුවරයෙක් තමාගේ ශිෂ්‍යයන් කෙරෙහි තොරතුරු සොයා බැලීම සාමාන්‍යයෙන් සිදු කරයි. ගුත්තිල ද මෙම අවස්ථවේ දී සිදු කරන්නේ එය වේ.

හිමි තම නැණ නැ                  වින්
  සැදි ගී තරඟ බෙහෙවි                 න්
වෙණ සිප් මහණ                    වින්
කෙළේ ඔහු පරතෙරට මැන         වින්
එමෙන්ම ගුරුවරයා තරමටම ඔහු වීණා ශිල්පය ප‍්‍රගුණ කළේ සුවච කීකරුව උගත් බැවිණි.
එසේ වුවහොත්                  හිමි
ඔහුට මම අතවැසි              වෙමි
මෙ මිල ආපසු                  දෙමි
මමත් ඔබ යන කල සමඟ      යෙමි

තමා බරණැස් නුවරට රැුගෙන යන ලෙස ඔහු කරන ඉල්ලීම ඉතා නිහතමානීය. මූසිල නිරහංකාර නිහතමානී ගුණ ඇත්තෙකු ලෙස ජාතක කතා කරු කිසිඳු විටෙක දක්වා නැත. නමුත් ගුත්තිලයේ එසේ සිදු කර නොමැත.
එමෙන් ම මූසිල තුළ තිබෙන වීණා වාදනය ඉගෙන ගැනීම කෙරෙහි ඇති බලවත් ආශාව පහත කවියෙන් දැක්වෙයි. ගුත්තිල ඇදුරු ශිල්ප ලබා දීම ප‍්‍රතික්ෂේප කළ විට මූසිල තම අරමුණ සඵල කර ගැනීම උදෙසා ගුත්තිල ඇදුරුගේ අන්ධ දෙමව්පියන්ට අත් පා මෙහෙවරකම් සිදු කරන ලදි. මෙහි දී මූසිල අවංකල නිරහංකාර චරිතයක් ලෙස දක්වා ඇතග
අඳ මව් පියන්                       හට
නිතර අත්පා මෙහෙ               කොට
  උන්ගෙන්                       බෝසතුනට
  කියැවී වෙණසිප්                         ඉගැන්වීමට
මෙයින් විටෙක පිළිබිඹු කෙරෙන්නේ මූසිල තුළ තිබෙන දැඩි අධිෂ්ථානය සහ කපටිකම ද විය හැකි ය. ගුත්තිල ඇදුරාගේ දෙමව්පියන්ට සැලකීම, තම අරමුණ ඉටු කර ගැනීමට ගුරුවරයා කැමති කරවා ගැනීමට සුදුසු ම ක‍්‍රමය මෙය බව ඔහු වටහා ගන්නට ඇත.
පසුව ගුත්තිල මව්පියන්ගේ ඇවටිලි නිසා මූසිලට ශාස්ත‍්‍රය ඉගැන්වීමට කැමැත්ත පළ කළේ මේ අයුරින් ය.
”මෙලෙසින් නොයෙක වර
දෙමවු පිය කී මෙහෙ වර
නොකළහොත් අන දර
වෙතියි ඔහුගේ නුගුණ නොස මර”

දෙමව්පියන්ගේ ඇවටිලිකම් වලින් දරුවන් දෙමව්පියන්ගේ කීමට යටත් වන මානව කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණය ඉහත සිදුවීමෙන් පිළිබිඹු වෙයි. මුහුණ බලා දුදනෙකු යැයි ගරහා, පසුව දෙමව්පියන්ගේ ඇවටිලි බස් නිසා ශාස්ත‍්‍රය හදාරවන්නට ඉදිරිපත් වූ ගුරුවරයෙකුට විරුද්ධව ඔහුගේ මානසික වදයකට ලක් වූ දෝෂාරෝපණය කිරීම වුව ද පුදුමයක් නොවේ. ගුරුවරයා කෙරෙන් නිතර ශාස්ත‍්‍රය ලැබුවත් මූසිලට තම යටි සිතේ එම සිදුවීම තැන්පත්ව තිබෙන්නට ඇත. මේ අනුව ගුත්තිලගේ චරිතය කවියා නිරූපණය කර ඇත්තේ ඔහුගේ මව්පිය භක්තිය මෙන් ම කුහක ගතිගුණ ද එක සේ නිරූපණය කර දක්වන අටියෙන් යැයි පැහැදිලිව වටහා ගත හැකි වේ.
ගුරුවරයා ද මහ`එ වියට පත්වන බව දකින මූසිල ගුත්තිලගෙන් රාජසභා සේවයට අවසර ඉල්ලූ විට ඔහු ක‍්‍රියා කරන ආකාරය ද ගුත්තිල සිත තුළ වූ කුහක කම හෙළි කරවයි.
අප අතවැසි ඔබ
සේවය කෙරෙයි හැම වි
රිසියෙන හිමි ඔබ
වැටුප් දුන මැනවි දිවි රැුකුම
අවංක ගුරුවරයෙකුගේ කාර්යය වන්නේ සිය ශිෂ්‍යයා වෙනුවෙන් කතා කිරීමේ දී හැකි ඉහළම වේතනය ඔහුට ලබා ගැනීමට මාර්ගය සැලසීමයි. එහෙත් ගුත්තිල ක‍්‍රියා කරන්නේ මූසිලගේ දක්ෂකම් ගණනකට නොගන්නෙකු ලෙස ය. ගෝලයාට පමණක් සු`එ වේතනයක් ඉල්ලා සිටීම ගුත්තිල තුළ තම ගෝලයා කෙරෙහි ඇති වී තිබූ ඊර්ෂ්‍යාව ගම්‍ය කෙරෙයි. තමාට වඩා ගෝලයාට උසස් තැනක් හිමි වීම ගුත්තිලට නුරුස්සන්නට ඇත.
බරණැස් රජ වාදයේ දී ද ගුත්තිල නිරූපණයට වන්නේ තම දක්ෂතාවයෙන් උදම්වන මානයෙන් ඇලලී ගිය පුද්ගලයෙක් වශයෙනි. තමාට තම ගෝලයා සමග තරග වැදීමට හැකියාවක් නොමැති බව ඔහු අවංකව ම දැන සිටිය ද, එය පිටතට යෙන්නුම් නොකරයි. මෙය මානව කේනද්‍රීය ලක්ෂණයකි. තමා යම් පුද්ගලයෙකුට වඩා අදක්ෂ කෙනෙකු බව තමන් දැන් සිටිය ද එය පිටතට පෙන්වීමට මිනිසුන් අකමැති ය. ගුත්තිලගේ චරිතයෙන් ද මෙම ලක්ෂණය මතු වේ. තමාගේ හැකියාවන් ගැන කියා පායි.
මූසිල හා වාද කරන්නට ගුත්තිලට නුසුදුසු වන බවත් මූසිල තමාගේ අතවැසියෙකු වන බවත් පවසමින් සත් වැනි දිනයේ දී මූසිල හා සමග ශිල්ප සටනට මුහුණ දෙන බව පවසමින් ගුත්තිල වාදය පැවැත්වීමට එක`ගවෙයි.
එබසට නො පැකිලී
සිතිවිලි දමෙහි පැකිලී
තෙපලෙන් මන  කලී
එස`ද බෝසත් මෙසේ     තෙපලී

තම ගෝලයාට දෙවැනි වීමට ඔහු තුළ තිබූ නොකැමැත්ත මෙයින් පැහැදිලි වෙයි. ගුත්තිලට සිය ගෝලයා සමග තරග කරන්නට සිදුවීම පිළිබ`දව ඔහු කණස්සල්ලට පත් වීම මෙම කවියෙන් දැක්වෙයි. එකක් ගැන සිතමින් තවත් ආකාරයකට කතා කරන තැනැත්තා කුහකයෙකු යැයි නිගමනයකට එළඹීමට හැකි ය. පිටතට හො`ද මුහුණ යෙන්වා තමාගේ සිතිවිලි සිතේ යටපත් කරගෙන තැබීම මනුෂ්‍ය ගතියකි.
ගුරුවරයා සහ ශිෂ්‍යයා අතර පැවතිය යුතු මානව සම්බන්ධතාව ගුත්තිල සහ මූසිලගේ සිදුවීම් ආශ‍්‍රයෙන් වෑත්තෑවේ හිමියෝ ඉදිරිපත් කරයි. ගුරුවරයා යනු තම ශිෂ්‍යයින්ගේ සාර්ථකත්වය හා දක්ෂතා දැක සතුටු වන්නෙක් මිස ශිෂ්‍යයාට අකුල් හෙලිය යුත්තෙක් නොවිය යුතු ය.
”ගින්නෙන් නැගුණු                    දුම්
  දවත හොත් වැද                    මහදුම්
එම ගිනි කඳ                          එදුම්
  කිමැයි නො දවා ද කර              විහිදුම්”
ගින්නෙන් නැගෙන දුමෙන් මහා ගස් දවා විනාශ කරන්නේ නම් ඒ දුමට මුල් වූ ගින්නට ඒ දුම පලවා හැරිය හැකි වුවත් තමා එසේ කරන්නනේ ඇයිදැයි පවසන ගුත්තිල ඇඳුරුතුමා තම ශිෂ්‍යයාට පරිභව නොකර ඔහුගේ දස්කම් හමුවේ තමා සතුටට පත්වන බව ඒත්තු ගන්වයි. මගේ දෙපා නැමැද වීණා ශිල්පය උගත් මේ ශිෂ්‍යයාට හැකි නම් මට බැරි කුමක් හෙයින් දැයි බස් දොඩයි.
රාජ සභාවේ දී මූසිලට නියෝග කළ නමුත් පසුව යටිසිතින් තමි නිසැකයෙන් ම මූසිලට පරදින බව ගුත්තිල දැන ගනියි. එය දත් ගුත්තිල ඉමහත් සිත් තැවුලෙන් වන ගන වීමට තීරණය කරයි. එවිට මූසිල තමාට කළ සතුරුකම් ගැන ද මෙනෙහි කරයි. තමා කළ හො`ද ගැන සිතා ඔහු කෝපයට පත් ව මූසිලට තනිවම බැණ වදියි.  පුද්ගලයෙක් තවත් කෙනෙක්ට උදව් උපකාර කර, පසුව ඒ පුද්ගලයා නිසාම තැවුලට පත්වීම සිදු වූ විට දී කෝපය ඇති වීම මානව ලක්ෂණයකි. එමෙන් ම තම ගෝලයා ඉදිරියේ පරාජයවීමට සිදුවුවහොත් ද ගුත්තිලට එය ද ඉවසා ගත නොහැකි වූ ආවේගයකි.

වැ`ද ගුරුවර සරණ
ඉගෙන වෙණ සිප්        අපමණ
නො සිතයි කෙළෙහි          ගුණ
මෙසේ සලකා ඔහුගෙ අවගුණ

කිරි සිප් නොදත්ත හු
දුරු රට සිට පැමිණිය හු
ලෙස සිය පිය සුත හු
හො`දයි ඇති කළ නිසා අප මො හු

දියෙහි යන දණ්ඩ
පිහිටක් වෙතත් පෙර සි
දුදනන් හට පිහි
නොවවු යන බස සැබෑ කළෙ ම

කොපමණ ගුණ               කළත්
දුදනෝ නොවෙති            යහපත්
  කිරි දියෙනි                  දෙවියත්
  අඟුරු සුදු වන කලෙක් නම්    නැත්

කොතරම් උදව් කළත් දුර්ජනයින් යහපත් නොවේ. එය අඟුරු කිරි වලින්  සෝදා දැමුවත් සුදු පැහැ නොවන්නා මෙනි. වැනි උපමා දක්වමින් දුදනන් පිළිබඳ දක්වා ඇත. වෑත්තෑවේ හිමියන් මින් අපේක්ෂා කර ඇත්තේ මූසිල දුර්ජනයකු වශයෙන් හංවඩු ගැසීමට නොවේ. සෑම මනුෂ්‍ය තුළ ම සුදන හා දුදන ගති ලක්ෂණ පවතින්නේ ය. ඒ සඳහා බලපානු ලබන්නේ ඒ ඒ පුද්ගලයා සමාජ හා ආර්ථික තත්වයන් ය. මූසිල මෙන් ම ගුත්තිල තුළ ද දුදන සහ සුදන ගති අඩුවැඩි වශයෙන් පවතී.  ඕනෑම මානව සමාජයක දුදනන් හා සුදනන් දැකිය හැකිය යන්න ඉන් වෑත්තෑවේ හිමියෝ පහදා දෙයි.
සමාන සේවයට සමාන වැටුපක් ඉල්ලීමේ දී සාධාරණ භාවයකින් කටයුතු කිරීම නිවැරදි ගුරුවරයෙකුගේ කාර්යයයි. නමුත් මෙම අවස්ථාවේ දී ගුත්තිල කෝපයෙන් කටයුතු කරන්නේ ඔහු තුළ තිබූ මානය නිසා ය. පෙර වෙණ වැයුමෙන් තමාට සමාන එකකු නැතැයි මානයට පත් වූ බවත්, දැන් එයට පහර වැදී ඇති බවත් හේ පවසයි.
මවෙන අසමානය
ඉන් කළෙමි පෙර   මානය
දැන් මට        සමානය
ඉතින් වි`ද කිම්ද අවමානය
වනයට නික්මෙන අවස්ථාව විසත්ර කිරීමේ දී ද ගුත්තිලගේ මානය පිළිබ`දව විස්තර කෙරෙයි. තමාට අතවැසි ව සිටි ගෝලයා උසස් තත්ත්වයකට පත්වීම ඔහු නොඉවසී ය. එය තමාට කරන නිගරුවක්, නිසරුවක් කොට සිතී ය. ගුත්තිල වනයට පිවිසෙන්නේ ඒ නිසා ය.
අතවැසිව සිටි මට
මොහුගෙන් වන නිසරු වට
නොපැමිණ පළමු         කොට
ගමන යෙහෙකැයි සිතා        වනයට
න්‍නයේ සිදුවන දෙයින් ද ගුත්තිලගේ චරිතයෙන් පිළිබිඹු වන්නේ ඔහු කෙසේ හෝ මෙම තරගය දිනීමට උත්සාහ කරන අයුරුයි. ඔහු ශක‍්‍ර දෙවියාට තමාට පිහිට වන ලෙස අයැදියි. වංචාවෙන් හෝ කෙසේ හෝ තමාගේ අරමුණට යෑම ගුත්තිලගේ ස්වභාවයයි. ඒ තරම්ම ඔහු හිතුවක්කාර ගුරෙකු ලෙස ද දැක්විය හැකි වේ.
දහසක් නුවන්
මු`එ ලොව බලන හැම ස `ද
පසි`දු සක් දෙව් ර
මෙමට ඔබ හැර පිහිට කවුරු

කවරෙකුට හෝ විරුද්ධව තරග කිරීමේ දී කෙසේ හෝ එයින් ජයග‍්‍රහණය ලබා ගැනීමට කටයුතු කිරීම මනුෂ්‍ය ස්වභාවයයි. එම ලක්ෂණය ගුත්තිලගෙන් ද නිරූපණය වෙයි. එමෙන් ම තමාට වේදනාවක්, ගැට`එවක් ඇති වූ අවස්ථාවක දී දෙවියන් යැදීම ද මානව කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණයකි.
මූසිලගේ චරිතය ගත් කළ ඔහු වීණා වාදනයට ඉමහත් කැමැත්තක් දැක් වූ අයෙකු ලෙස පැහැසිලි වෙයි. ඔහු තමාට සිනාවෙන පිරිස් ඉදිරියේ දී අධෛර්යයට පත් නොවෙයි.
එයසා තුටු නොව
එ වෙළෙ`ද දනන්ගේ ම
තුටු කරවන සිති
ලිහිල් සැදුමෙන් වෙණ සදා ගෙ
වෙළෙ`දුන් පිනවාලීමට නොහැකි වූ ගුත්තිල ඉතා නිහතමානී ව හා ඥානවන්ත ව එයට හේතු විමසයි.
වීණා ශිල්පය උගන්නා මූසිල සිය ගුරුවරයා මෙන් ම රැුකියාවක් සොයා ගැනීමට රජ ඉදිරියට ගියවිට හැසිරෙන ආකාරයෙහි ද මැදිහත් සිතින් බලන්නෙකුට එහි වරදක් නොපෙනෙයි. ගුරෙකුට හෝ ගෝලයෙකුට එක හා සමාන සේවයක් කළත් වැටුපින් වෙනසක් කිරීම අසාධාරණ ය. ඒ බව නොතකමින් රජු මූසිලට වැටුපෙන් අඩක් දීමට අණ කරයි. මූසිල නැ`ගී එයට විරුද්ධත්වය ප‍්‍රකාශ කරන්නේ එබැවිනි. තමාත් ගුරුවරයා තරමට ම ශිල්පය දන්නා බවත්, තර`ගයට වාදනය කළත් සමාන බව පවසමින් මූසිල පවසා තිබෙන්නේ ගුරුවරයා සම`ග තරග කිරීමට අවශ්‍ය බවක් නොවේ ය යන්න පහත කවියෙන් ගම්‍ය වේ.
හිමි ඔබ ඉදිරියේ
වැයුවත් වෙණ ඉදිරියේ
සිල්ප එක සරියේ
එයින් දුන මැනවි පඩි සරියේ
වෑත්තෑවේ හිමියන් රචනා කරන පරිදි ගුත්තිල හා මූසිල අතර තරගයක් ඇති කරවන්නේ බරණැස් රජතුමා ය. මෙම අවස්ථවේ දී ගුත්තිල ඇදුරු තුමන් තම ශිෂ්‍යයාට සැධාරණය ඉටුකරලීමට ඉදිරිපත් වූයේ නැත. මෙයින් පිළිබිඹු කෙරෙන්නේ බලය හමුවේ සාධාරණත්වය හා දුබලයා යටපත් කෙරෙන බවයි.
බලය හමුවේ සත්‍යය යටපත් වන ආකාරය සමාජයේ ලක්ෂණයකි. බලය මානවයා තුළ ඇති ලක්ෂණයකි. සෑම රදළ සමාජයකම ගුරුවරු වනාහී පාලක පංතියේ ආශාවන් නියෝජනය කරන්නෝ ය. ශක්‍‍්‍රයා ගුත්තිල ඇඳුරු තුමාට අයථා ලෙස උදව් ලබා දී මූසිල රැුවටීමට ලක් කරයි. මෙය සමාජයේ සුලබව දැකිය හැකි ලක්ෂණයකි. ධනය සහ බලයෙන් වැඩි තැනැත්තා අනෙකාව පහතට ඇඳ දැමීම මානව ගුණයකි.

 අප බෝසතුන්         මිස
 අනෙකකු නොම අසන    ලෙස
 සුර රජ සිට                අහස
 තතක් සිඳුවයි කීය එ       විගස

 ගුත්තිල මහ             සිපී
 සක් දෙව් බසින්          සැතපී
 මින් දිනැමයි               දැපී
 බමර තත පළමුයෙන්      සිඳපී

ශක්‍‍්‍ර දෙවියන් දෙදෙනා සමව වීණා වාදනය කරමින් සිටිද්දී අන් කෙනෙකුට නොඇසෙන ලෙස ගුත්තිලට රහසින් එක් තතක් සිඳින ලෙසට පැවසීය. ශක‍්‍රයාගේ වචනෙන් ඉතා සතුටට පැමිණ මෙයින් ආඩම්බර වී තමා දිනන බව දැනගෙන තත සිඳින ලදි. කුමන අයුරකින් හෝ ජයග‍්‍රහණය කිරීම මානවයාගේ ලක්ෂණයකි. සෑම විටම තවකෙකු පරයා යෑමට කටයුතු කිරීම යන්න මිනිස් ස්වභාවයයි.
තණ්හාව නැමති ගුණය ද මානව කේන්ද්‍රීය ගුණයකි. එය සෑම මිනිසෙකු තුළම අඩුවැඩි වශයෙන් පවතී. මූසිල සහ ගුත්තිල චරිත දෙකෙන්ම එම ගුණය ඉස්මතු වන අවස්ථා හඳුනාගත හැකි ය. ගුත්තිල විසින් ශක‍්‍ර දෙවියන්ගේ බසට අවනතව වීණාවෙහි තතක් සිඳීමෙන් පසු තමාද ඒ හා සම වීමට වීණාවේ තත සිඳීමේ අවස්ථාව දැක්විය හැකි ය.
 කෙළෙහි ගුණ         සින්දේ
 මූසිල               අන්දමන්දේ
 ජයෙහි ලොබ         බැන්දේ
 තමා වීණා තත ද          සින්දේ

අනුවණකම්               කෙළේ
ගුරුන් ගුණ සිහි          නොකෙළේ
නද ඉන් නො                 පතළේ
අයස ම ය මුළු දියත          පතළේ

තම ගුරුවරයාගේ ගුණ සිහි නොකළ මූසිලයන් මෝඩ විය. එයින් අවසානයේ ඔහුට ඉතිරි වූයේ අපකීර්තිය පමණි. මින් සෑම මානවයාට උපදේශයක් ලබා දෙයි. තමාගේ පමණ දැන කටයුතු කිරීම සහ අධික තණ්හාව තමාට විනාශය කැඳවන බවයි.
මූසිලගේචරිතය රසිකයාගේ අනුකම්පාවට වඩාත් ලක් වන්නේ ශක‍්‍රයාගේ ආධාරය ලබාගෙන ගුත්තිල ඔහු පරදවන සිදුවීම දැක්වීමේ දී ය. ශක‍්‍රයාගේ වරය අනියම් ලෙස ලබා ගත් ගුත්තිල තත් සි`දිමින් වීණා වාදනය කරද්දී, සුර`ගනන් බැස නර්තනයේ යෙදෙද්දී එවැනි ආධාරයක් නොලබන මූසිලගේ වීණා නාදය ක‍්‍රමයෙන් පසු බැස යයි.  කතුවරයා විඳි අනුභූතිය සමාජ අනුභූතියක් බවට පත් කිරීම. සමාජය වැරදිකරුවන් දෙස බලන්නේ ද්වේශ සහගත සිතුවිල්ලෙනි. ඔවුන් සැමදා වැරදිකරුවන් මිනිස් සිතුවිල්ලයි. එහෙත් වැරදිකරුවා වැරදිකරුවෙක් වන්නේ වැරුද්ද කරන තුරු පමණි. එසේම ඔහු දිවි ඇති තුරා වැරදිකරුවෙක් නොවේ. ඔවුන් දෙස සානුකම්පිත බැල්මක් හෙළිමට හැකි වන්නේ අත්ළොස්සකට පමණි. එම සමාජ දර්ශනය ගුත්තිල කාව්‍ය මගින් විශද කර ඇත්තේ මෙලෙසින
යන ඔහු අසර                       ණින්
දුටු දුටු දනෝ උර                   ණින්
තමන් බල පම                           ණින්
දෙමින් කැට බැට මුගුරු පහ           ණින්

පසුව පරාජයට පත් වූ මූසිලට රැුස් ව සිටි පිරිසගෙන් ප‍්‍රහාර එල්ලවෙයි. නමුත් ගුත්තිල තම ශිෂ්‍යයා කෙරෙහි අනුකම්පාවක් නොදක්වයි. ගුත්තිලගේ විජයග‍්‍රහණයත් සමග මූසිලගේ අයුක්ති සහගත පරාජය සැසඳී වෙනස ඒ තුළ මනාව කැපී පෙනෙන අතර එය පාඨකයාට සමාජ යථාර්ථය පිළිබඳ නැවත ආවර්ජනය කිරීමට මඟපාදයි. ජාතක කතා කරු මේ අවස්ථාව තුළ මූසිල කෙරෙහි ඇති කරවන්නේ අනුකම්පාවක් නොවේ. නමුත් වෑත්තෑවේ හිමියන් මූසිලට මේ ඉරණම අත්වූයේ ගුත්තිල විසින් වංචාවෙන් ලද ජයග‍්‍රහණය නිසා බව පෙන්වයි. නමුත් ගල් මුල් ගසන ජනයා සත්‍ය නොදනී. මෙය එදා සමාජයේ පමණක් නොව වර්තමාන සමාජයේ ද දැකිය හැකි ලක්ෂණයකි. ධනය, බලය හමුවේ අසාධාරණත්වයට ජයග‍්‍රහණය හිමි වන ගුත්තිල ලා මෙන් ම එම බලය හමුවේ අසරණ වන මූසිලලා ද සිටින වග වෑත්තෑවේ හිමියෝ පසක් කර දේ. මෙය වාව කේන්ද්‍රිය ලක්ෂණයකි. තමාගේ ජයග‍්‍රහණය කුමන අසාධාරණ ලෙස හෝ හිමිකර ගැනීමට මිනිසුන් කැමති ය. ඒ මානවයා සතු බලය පිළිබඳව වන තණ්හාව සහ කෑදරකම නිසාවෙන් ය.
ශිෂ්‍යයාගේ පරාජය ගුත්තිලට වේදනාවක් ගෙන නොදෙන්නකි. වැරදි කරුවා සදාකාලිකව වරදකරුවෙක් නොකළ යුතු බව මෙහි දී කවියා ව්‍යංගයෙන් දක්වයි. බලය හමුවේ සත්‍යය යටපත් වන ආකාරය සමාජයේ ලක්ෂණයකි. බලය මානවයා තුළ ඇති ලක්ෂණයකි. සෑම රදළ සමාජයකම ගුරුවරු වනාහී පාලක පංතියේ ආශාවන් නියෝජනය කරන්නෝ ය.
බැ`දී විලි    කඹයෙන්
තැති ගෙන ජය සකොබයෙන්
උන් මූසිල බයෙන්
පිටත් කළෙ එරජ රජ    සබයෙන්

අවසානයේ දී මූසිල තම පරාජය හමුවේ ඉතා අසරණ ත්තවයට පත්වෙයි. ලැජ්ජාවට හා බියට පත්වෙයි.

මූසිල මෙපුර    තට
නුවරෙක් නොවෙයි ඉ`දිනට
ඉන් තෝ මෙහි නොසිට
යවයි නෙරපූය යම පුරයට

අවසානයේ දී මූසිල පරදී, ගුත්තිල ජය ගනී. එහෙත් ගුත්තිල දිනුම ලබා ගත්තේ සැබෑ ලෙස ම තම දක්ෂතාවයෙන් ද වංචාවෙන් ද යන්න පිළිබ`දව පාථකයාට සිතීමට දෙයක් රචකයා විසින් ඉතිරි කෙරයි. බලවතා ජයගත් තැන යුක්තිය හා සාධාරණය සැ`ගවෙන බව ද මෙයින් ගම්‍ය කෙරෙයි. ගුරු සිසු සබඳතාවේ ස්වභාවය, ශිෂ්‍යයා කෙරෙහි ඇති වන ගුරුවරයාගේ ඊර්ෂ්‍යාව, බලය හමුවේ සත්‍යය යටපත් වන ආකාරය, දක්ෂතාවයට නිසි තැන නොලැබීම, ඊර්ෂ්‍යාව, තණ්හාව වැනි ලක්ෂණ මානවයා සතු ලක්ෂණ ගුත්තිල ප`ඩිවරයාගෙන් ද ප‍්‍රකට වෙයි.
ශක‍්‍රයා ගුත්තිල ඇඳුරු තුමාට අයථා ලෙස උදව් ලබා දී මූසිල රැුවටීමට ලක් කරයි. මෙය සමාජයේ සුලබව දැකිය හැකි ලක්ෂණයකි. ගුත්තිල සහ මූසිල චරිත ද්විත්වය ම නිර්මාණය කර ඇත්තේ මානව කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණ උපයෝගී කර ගනිමින් ය. අතිශෝක්තියෙන් තොරව සැබෑ මිනිස් ගති එහිදී මනාව විවරණය කිරීමට උන්වහන්සේ සමත්ව ඇත. ධනය සහ බලයෙන් වැඩි තැනැත්තා අනෙකාව පහතට ඇඳ දැමීම මානව සමාජයේ දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණයකි. දේශපාලනය, බලය, ගිනි අවුලන බවත් එම බලය හමුවේ දක්ෂයාට පරාජය හිමිවන සමාජ දර්ශනය කතුවරයා මෙම`ගින් ඒත්තු ගන්වා ඇත. අවසන ධනය බලය හමුවේ දක්ෂයා පීඩිත අසරණයෙකු වන සමාජ දර්ශනය කතුවරයා මූසිල අවසන යමපුරයට නෙරපීමෙන් දැනුවත් කර ඇත. සත්‍ය වෙනුවෙනන් පෙනි සිටීම, නිවැරදි ඉල්ලීම් ඉල්ලීම තුළ අවසානයේ සිරබත් කෑමට සිදු වන බව කතුවරයා සමාජයේ අදාළ යථාර්ථය හා මානව කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණ තම නිර්මාණට ඈ`දා ගනිමින් කවියා තම නිර්මාණය අවසන් කරයි.






ආශ‍්‍රිත ග‍්‍රන්ථ නාමාවලිය
මහාචාර්ය ගම්ලත්, සුචරිත, ගුත්තිල විනිස, 1977, විජිතසේන රත්නායක, ඉන්දික මුද්‍රණාලය, කොළඹ 10.
සැබිහෙළ, ඉසි, අලවු, ගුත්තිල පහදනය, 1965, සීමාසහිත ඇම්. ඞී ගුණසේන සහ සමාගම, කොළඹ 11.
මල්ලවආරච්චි. එස්. ජේ(සංස්.8, ගුත්තිල කාව්‍ය, 2004, ශී‍්‍ර ජය මුද්‍රණ හා ප‍්‍රකාශන, ජයන්ති මාවත, හිඹුටාන.
හේවා මද්දුම, අමර, සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යයට පිවිසුමක්, 1995, ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ, කොළඹ.
වික‍්‍රමසිංහ, කේ. ඞී, කෝට්ටේ යුගයේ සාහිත්‍යය, 1964, ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ, කොළඹ.
වික‍්‍රමසිංහ, මාර්ටින්, විචාර ලිපි, 1941, සීමාසහිත තිසර ප‍්‍රකාශකයෝ, 129, දුටුගැමුණු වීදිය, දෙහිවල.



 

#save #nature